Zgodnie z polskim Kodeksem Pracy, niewykorzystany urlop wypoczynkowy nie może być przeniesiony z jednej firmy do drugiej. Pracodawca, z którym rozwiązujesz stosunek pracy, ma bezwzględny obowiązek rozliczyć się z Tobą z przysługującego Ci urlopu przed dniem ustania zatrudnienia
Prawo w praktyce
3 minuty
Ekwiwalent za urlop: Zasady, obliczenia i wykorzystanie dni wolnych przy zmianie pracy
Zmiana pracy to ekscytujący moment, ale wiąże się też z koniecznością uregulowania szeregu formalności z obecnym pracodawcą. Jedną z najważniejszych jest kwestia niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego. Czy dni wolne przepadają? A może możesz je przenieść do nowej firmy? Odpowiedź znajdziesz w przepisach Kodeksu Pracy. Warto znać swoje prawa i obowiązki obu stron – pracownika i pracodawcy – aby proces rozstania przebiegł sprawnie, a Ty nie stracił ani jednego dnia przysługującego Ci wypoczynku. Poniżej wyjaśniamy, kiedy przysługuje Ci ekwiwalent pieniężny, a kiedy możesz spodziewać się, że będziesz musiał wykorzystać dni wolne w okresie wypowiedzenia.
Czy niewykorzystany urlop przechodzi do nowej pracy?
Kiedy urlop może zostać przeniesiony?
Istnieje jeden wyjątek od tej reguły – jest nim zachowanie ciągłości stosunku pracy. Następuje to w sytuacji, gdy ten sam pracownik i ten sam pracodawca, po rozwiązaniu dotychczasowej umowy (np. na czas określony), zawierają kolejną umowę bezpośrednio po sobie. W takim przypadku dni wolne przechodzą na poczet nowej umowy.
Urlop w okresie wypowiedzenia – decyzja pracodawcy
Co dzieje się z urlopem, gdy Twoja umowa jest w okresie wypowiedzenia? Masz dwie opcje rozliczenia dni wolnych, ale to pracodawca podejmuje ostateczną decyzję:
Wykorzystanie urlopu: Pracodawca ma prawo wysłać pracownika na cały niewykorzystany urlop (zarówno bieżący, jak i ewentualnie zaległy) w okresie wypowiedzenia. Pracownik nie może odmówić wykorzystania urlopu, jeśli pracodawca mu go udziela w tym terminie.
Ekwiwalent pieniężny: Pracodawca może wypłacić ekwiwalent pieniężny za przysługujący, ale niewykorzystany urlop.
Pracodawca może również zaproponować rozwiązanie mieszane: wykorzystanie części urlopu w naturze oraz wypłatę ekwiwalentu za pozostałą część.
Ekwiwalent za niewykorzystany urlop – podstawa prawna i obliczenia
Czy niewykorzystany urlop jest płatny?
Tak. Jeśli pracownik nie wykorzysta przysługującego mu urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, pracodawca ma obowiązek wypłaty tzw. ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Ekwiwalent pieniężny jest rekompensatą finansową za niewykorzystany czas wolny i może być wypłacony wyłącznie po zakończeniu lub wygaśnięciu stosunku pracy. Zazwyczaj dolicza się go do ostatniej pensji pracownika.
Jak obliczyć ekwiwalent urlopowy?
Aby obliczyć wysokość ekwiwalentu, należy postępować zgodnie z przepisami wykonawczymi do Kodeksu Pracy:
Ustalenie przeciętnego wynagrodzenia: Należy ustalić przeciętne miesięczne wynagrodzenie pracownika. Pod uwagę bierze się:
Wynagrodzenie stałe
Wynagrodzenie zmienne z okresu ostatnich 3 miesięcy.
Obliczenie wynagrodzenia za 1 dzień roboczy: Jeśli w okresie referencyjnym (3 miesięcy) pracownik nie przepracował pełnego okresu, wynagrodzenie należy podzielić przez liczbę dni przepracowanych, aby ustalić wynagrodzenie za 1 dzień roboczy.
Mnożenie: Uzyskaną kwotę mnoży się przez wszystkie dni przysługujące pracownikowi na urlop wypoczynkowy.
Urlop a umowy cywilnoprawne (Umowa Zlecenie, B2B)
Płatny urlop wypoczynkowy to fundamentalny przywilej pracowników zatrudnionych na umowie o pracę. W teorii polskiego prawa inne typy umów (jak umowa zlecenie, umowa o dzieło czy kontrakty B2B) nie uwzględniają płatnych urlopów.
W praktyce jednak, w przypadku umów cywilnoprawnych lub B2B, strony często ustalają płatne dni wolne na zasadzie dobrowolnego porozumienia. Szczegóły dotyczące długości urlopu, zasad jego wykorzystania i ewentualnej rekompensaty finansowej muszą być każdorazowo zawarte w podpisanej umowie.
Podstawa prawna
- Art. 171 § 1 Kodeksu pracy
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (wraz z późniejszymi zmianami)